ในฐานะคนเลี้ยงหมามานานหลายปี มุมมืดและมุมสว่างของหมา ก็มีพอ ๆ กับมุมมืดมุมสว่างของมนุษย์ เพียงแต่ว่ามุมมืดของมนุษย์นั้นถูกซ่อนเร้นไว้ไม่ให้คนอื่นเห็น แต่จะแสดงออกมาอย่างจริงจังเมื่อไม่สามารถควบคุมอารมณ์ของตัวเองได้ ปกติในชีวิตมนุษย์เมื่อเกิดมาแล้วจะต้องได้รับการฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันโรคนั้นโรคนี้ หมาก็เช่นเดียวกันครับ เมื่อเกิดครบ 1 เดือน ก็ต้องฉีดยาป้องกันโรคหลายโรค และต้องฉีดอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะโรคพิษสุนัขบ้า เวลาเราจะไปรับหมาจากที่ใดที่หนึ่งต้องถามถึงประวัติการฉีดยาของหมาด้วย หากเป็นที่เชื่อถือได้ก็จะฉีดยาจริง และบางที่ก็โมเมชั่น ว่าฉีดแล้ว พร้อมกับให้หลักฐานเท็จมา ซึ่งต้องไปลุ้นต่อว่าป่วยหรือไม่
ได้ “กำปั่น” มาตอนเป็นเด็ก ตอนแรกตั้งชื่อว่า “กำปั้น” คุณลุงข้าง ๆ บ้านบอกว่า “กำปั้น” ฟังแล้วหนักเกินไป เปลี่ยนเป็น “กำปั่น” ดีกว่า เพราะเหมือนกับสำเภาเงินสำเภาทองประมาณนี้ ก็เลยเชื่อคุณลุง ทราบต่อมามา หลานของแกชื่อ “กำปั้น” เลยไม่อยากให้ชื่อหมาเหมือนชื่อหลานตัวเอง ก็เลยชื่อ “กำปั่น” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
อยู่ได้สักระยะ “กำปั่น” ถ่ายออกมาเป็นเลือด วันละหลายรอบ กินอะไรก็ไม่ได้ เหมือนนอนรอวันตาย พาไปหมอ หมอก็บอกว่าต้องให้น้ำเกลือนะ แต่ยังเด็กมาก หาเส้นไม่เจอ เลยถามวิธีการให้น้ำเกลือหมา หมอแนะนำให้แทงบริเวณท้ายทอย แล้วปล่อยให้น้ำเกลือเข้าครั้งละ 300 cc เช้า-เย็น ตอนให้ก็ท้ายทอยจะบวม พอน้ำเกลือซึมเข้าไปก็จะยุบ ด้วยความเป็นสัตวแพทย์กิตติมศักดิ์ จัดการให้น้ำเกลือกำปั่น ที่หมอแนะนำ เกือบสองอาทิตย์ เจ้ากำปั่นก็ดีขึ้น วิ่งเล่นได้ พอโตมาสักระยะ ทั้งรองเท้าแตะ ไม้เฟอร์นิเจอร์ เจ้ากำปั่นกัด แทะหมด เสียหายไปหลายคู่มาก ไม้สักทองคำที่เจ้าคุณปู่ส่งต่อให้ กลายเป็นลายฟันหมาที่น่าจะไปประมูลขายได้ราคางาม ครั้นจะตีแรงก็จะกลายเป็นการทารุณกรรมสัตว์ เพราะเราจะต้องเข้าใจธรรมชาติหมาด้วย แต่พอโตมา ปรากฎว่าการกัดแทะ หายไป
ที่บ้านจะมีหิน สำหรับโรยบนพื้น วันดีคืนดี ก็เอาหินมาเคี้ยวเล่นเพื่อขัดฟัน เคี้ยวไปเคี้ยวมา ดันกลืนหินเข้าไป หมาจะรู้ตัวว่าตัวเองไม่สบาย จะไปเก็บใบไหม้แห้งมากิน เพื่อให้อ๊วก นอนซมเป็นวัน ๆ ตอนแรกเดาว่าคงจะเกินขี้นก แต่ไปพิสูจน์หลักฐานจากกองอึ มีหินอยู่ในอึด้วย ต้องกลับมาจัดการเก็บหินออกจากบ้านให้หมด เพราะเกรงจะสำลักเข้าปอด มาตายในวัยไม่สมควร
หากใครจะหัดให้หมาถ่ายอุจจาระให้หัดตั้งแต่เด็ก ๆ แต่ก่อนเลี้ยง “ก๋ำปุ้ง” จะต้องไปฉี่ในห้องน้ำเสมอ จะไม่ฉี่ราดบนพื้นบ้านยกเว้นจำเป็นจริงๆ ฉะนั้น การให้หมามีวินัย ก็จะช่วยในการเลี้ยงได้ง่ายขึ้น เวลาหมาทำผิด ควรจะขู่ให้กลัว แต่อย่าตีแรง เพราะการตีแรง เป็นการระบายอารมณ์ของเรา ไม่ได้ช่วยให้มันดึขึ้น เพราะหมา ก็คือ หมา ไม่เคยจำในสิ่งที่ตัวเองทำผิด
หมาตอนเล็กๆ จะน่ารัก โตมาจะเปลี่ยนไป ก็เหมือนคนล่ะครับ แก่มา (เหมือนผู้เขียน) ก็เปลี่ยนไปตามสังขาร หากไม่คิดรักอย่างถาวร อย่านำมาเลี้ยง และต้องรับผิดชอบต่อสังคม เช่น ทิ้งหมาไว้ที่บ้าน ให้หมาเห่าชาวบ้าน ก็ใช่เรื่อง ปล่อยให้อึเรี่ยราดก็ใช่เรื่อง
ทุกวันนี้ไปซื้อยาฉีดให้กำปั่นเอง และไม่เคยคิดปล่อยกำปั่นออกรั้วเลย แต่จะทำรั้วให้เป็นลูกกรง เพื่อให้เห็นสิ่งแวดล้อมภายนอก ไม่ให้หมาเครียดเกินไป อ้อ อย่าเอาความรักของเราที่มีต่อหมา ไปเปรียบเทียบกับความรักที่มีต่อครอบครัว ต่อเพื่อน ต่อคนอื่น เพราะรักหมา ก็คือรักแบบหมา ๆ รักพ่อแม่ ก็รักแบบพ่อแม่ มันไม่สามารถมาทดแทนกันได้หรอกครับ พ่อแม่ตาย แล้วเอาหมามาเลี้ยง ให้รักแบบพ่อแม่ ก็ไม่ได้ หมาตาย แล้วเอาเพื่อนมาเลี้ยงแทนหมาก็ไม่ได้ เพราะความรักมันมีหลายประเภท หากเป็นรักที่บริสุทธิ์ ความรักเหล่านี้สวยงามเสมอ อย่าเอาของแสลงให้หมากิน เช่น ช๊อคโกเล็ต หรือ ให้ลูกชิ้นหมา ก็เอาไม้เสียบออกก่อน
บทความแบบหมาหมา ไม่เหมาะสำหรับท่านที่อ่านหนังสือไม่ถึง 8 บรรทัดครับ “ความรัก” สวยงามเสมอ แม้สุดท้ายเราจะไม่มีใครรักเรา แต่เราก็ยินดีว่าครั้งหนึ่งเราเคยรัก
เขียนโดย สีไท
ติดตามบทความอื่นๆ ได้ที่ https://w2.med.cmu.ac.th/suandok-variety/