สุขศึกษาโรคเบาหวาน - Diabetes Health Education

สุขศึกษาโรคเบาหวาน

ฉบับประชาชน
ความรู้และการดูแลสุขภาพตนเอง

รอบรู้เรื่องเบาหวาน ปรับพฤติกรรม สุขภาพดีอย่างยั่งยืน

คุมระดับน้ำตาลอย่างถูกวิธีผ่าน 4 หัวข้อสำคัญ พร้อมเช็คลิสต์ประเมินสุขภาพตนเองประจำวัน

เลือกหมวดหมู่ความรู้ที่ต้องการเรียนรู้

ข้อปฏิบัติการรับประทานอาหาร

การเลือกรับประทานอาหารอย่างถูกต้องเป็นหัวใจสำคัญในการคุมน้ำตาล

ผักและผลไม้หวานน้อย

รับประทานผักและผลไม้ที่มีน้ำตาลต่ำ เช่น ผักใบเขียว ฝรั่ง แอปเปิ้ลเขียว เพื่อเสริมใยอาหาร

ลดอาหารหวาน มัน เค็ม

หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มชงหวาน ขนมหวาน อาหารทอด และอาหารเค็มจัดเพื่อถนอมไต

ควบคุมปริมาณข้าวและแป้ง

ทานแป้งในปริมาณพอดี เลือกระบบธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต

รับประทานอาหารตรงเวลา

ทานอาหารให้ตรงเวลาครบ 3 มื้อ ไม่ควรองหรืออดอาหารเพื่อป้องกันระดับน้ำตาลเหวี่ยง

เทคนิคจัดจาน 2:1:1: ผัก 2 ส่วน (ครึ่งจาน), ข้าว/แป้ง 1 ส่วน, เนื้อสัตว์ไขมันต่ำ 1 ส่วน

ข้อปฏิบัติในการออกกำลังกาย

ช่วยดึงน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงาน และเพิ่มประสิทธิภาพอินซูลิน

เดินเร็วอย่างน้อย 30 นาที/วัน

ออกกำลังกายระดับปานกลาง เช่น เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือแกว่งแขนต่อเนื่อง

ออกกำลังกายสัปดาห์ละ 5 วัน

สม่ำเสมอ รวมกันอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ โดยไม่เว้นว่างเกิน 2 วันติดกัน

หลีกเลี่ยงการนั่งเป็นเวลานาน

ควรลุกยืน ขยับร่างกาย หรือเดินยืดเส้นยืดสายทุกๆ 30-60 นาที

ตรวจระดับน้ำตาลเมื่อจำเป็น

เช็คระดับน้ำตาลก่อนและหลังออกกำลังกาย โดยเฉพาะผู้ที่ใช้อินซูลิน

ข้อควรระวัง: ควรสวมรองเท้ากีฬาที่พอดีนุ่มสบายเสมอเพื่อป้องกันการเกิดแผลที่เท้า

ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้ยา

รับประทานยาและฉีดยาอย่างถูกต้อง ปลอดภัย ป้องกันภาวะแทรกซ้อน

รับประทานยาตามแพทย์สั่ง

ทานยาหรือฉีดอินซูลินตรงเวลา ตรงตามขนาด และสัมพันธ์กับมื้ออาหารอย่างเคร่งครัด

ไม่หยุดยาด้วยตนเอง

ห้ามปรับขนาด ยา หรือหยุดยาเองแม้อาการจะปกติ หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์

พกยาเมื่อต้องเดินทาง

เตรียมยาให้เพียงพอ ใส่กระเป๋าติดตัวเสมอ และเก็บรักษายาในอุณหภูมิที่เหมาะสม

สังเกตอาการน้ำตาลต่ำ

หมั่นสังเกตอาการเหงื่อออก มือสั่น ใจสั่น มึนงง และพกลูกอม/น้ำหวานไว้แก้ไขฉุกเฉิน

ข้อแนะนำ: ควรพกบัตรประจำตัวผู้ป่วยเบาหวานติดตัวเสมอ เพื่อให้ผู้อื่นช่วยเหลือได้ทันเวลา

อาการเตือนที่ควรรีบมาพบแพทย์

หากพบสัญญาณเตือนเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์หรือมาโรงพยาบาลทันที

น้ำตาลในเลือดสูงเกินกำหนด

กระหายน้ำบ่อยมาก ปัสสาวะบ่อยผิดปกติ โดยเฉพาะตอนกลางคืน คอแห้ง อ่อนเพลียอย่างรุนแรง

ภาวะน้ำตาลต่ำไม่รักษาสมดุล

มีอาการใจสั่น หน้ามืด เวียนศีรษะ เหงื่อออกมาก มือสั่น และอาการไม่ดีขึ้นหลังจากทานน้ำหวานหรือลูกอมแล้ว 15 นาที

มีแผลเรื้อรังหรือแผลติดเชื้อ

เกิดแผลที่เท้า หรือตามร่างกายที่ไม่ยอมหาย แผลมีลักษณะบวม แดง ร้อน มีมูกหนอง หรือเปลี่ยนเป็นสีดำ

ชาปลายมือปลายเท้า / ตาพร่ามัว

รู้สึกชาหรือแสบร้อนที่ปลายมือปลายเท้า หรือการมองเห็นพร่ามัวลงอย่างฉับพลัน

สัญญาณภาวะเลือดเป็นกรด (DKA)

คลื่นไส้ อาเจียน หายใจหอบลึก ลมหายใจมีกลิ่นผลไม้ ซึม หรือสับสน (อันตรายถึงชีวิต ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที)

เจ็บป่วยฉุกเฉิน: โทรสายด่วนนเรนทร 1669 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
Interactive Daily Checklist

แบบเช็คลิสต์ประเมินตนเองประจำวัน

สำรวจและบันทึกการดูแลตนเองเพื่อสร้างสุขภาพที่ดีในทุกวัน

ความก้าวหน้าการปฏิบัติตนวันนี้: 0% (0/5 ข้อ)

สุขศึกษาโรคเบาหวาน (Diabetes Health Education Web App)

สื่อเรียนรู้การดูแลสุขภาพตนเองสำหรับผู้ป่วยเบาหวานและประชาชนทั่วไป

© สุขศึกษาโรคเบาหวาน - รอบรู้เรื่องสุขภาพ เพื่อชีวิตที่แจ่มใส